GSP-VX-17: BẢO QUẢN VẮC XIN TRONG TỦ LẠNH ÂM / TỦ ĐÔNG

1. MỤC ĐÍCH

• Đảm bảo các loại vắc xin yêu cầu bảo quản đông băng (như OPV) được giữ ở nhiệt độ từ -15°C đến -25°C để duy trì hiệu lực.
• Hướng dẫn sắp xếp khoa học, đảm bảo an toàn và thuận tiện cho việc cấp phát.
• Ngăn chặn các sai sót nghiêm trọng như: Để dung môi vào tủ đông (gây nổ lọ), hoặc để vắc xin nhạy cảm đông băng (VGB, 5in1) vào tủ này.

2. PHẠM VI ÁP DỤNG

• Áp dụng cho các thiết bị lạnh âm (Tủ đông, Tủ lạnh chức năng đông) tại kho.
• Đối tượng thực hiện: Nhân viên quản lý kho vắc xin.

3. TÀI LIỆU VIỆN DẪN (CẬP NHẬT 2026)

• Thông tư số 36/2018/TT-BYT: Quy định về GSP.
• Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-BYT (2024): Quy định về hoạt động tiêm chủng.
• Thông tư số 34/2018/TT-BYT: Hướng dẫn quản lý, sử dụng vắc xin.
• Quyết định 1730/QĐ-BYT: Hướng dẫn bảo quản vắc xin.

4. THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ

• Thiết bị: Tủ đông chuyên dụng hoặc Tủ lạnh 2 cửa (sử dụng ngăn đá).
• Theo dõi: Nhiệt kế âm, Thiết bị ghi nhiệt độ tự động (Data Logger).
• Vật tư: Khay/giỏ nhựa, Biểu đồ theo dõi nhiệt độ.

5. NỘI DUNG QUY TRÌNH

5.1. Nguyên tắc chung (BẮT BUỘC)

1. Chủng loại vắc xin:
   • Bắt buộc: Vắc xin Bại liệt uống (OPV).
   • Có thể bảo quản (nếu thiếu chỗ ở tủ dương): Sởi, Sởi-Rubella (MR), BCG, Viêm não Nhật Bản (loại sống giảm độc lực).
   • CẤM TUYỆT ĐỐI:
     • Không để vắc xin nhạy cảm đông băng: VGB, 5in1, 6in1, DPT, Uốn ván, IPV, Tả, Thương hàn... vào tủ này (Hỏng ngay lập tức).
     • Không để DUNG MÔI vào tủ âm (gây vỡ lọ hoặc biến tính).
2. Không dùng chung: Không dùng tủ bảo quản vắc xin để làm đông băng bình tích lạnh (trừ khi tủ có ngăn riêng biệt chuyên dụng).
3. Vệ sinh: Không chứa thực phẩm, hóa chất trong tủ.

5.2. Quy trình Sắp xếp

1. Vệ sinh tay: Rửa tay sạch trước khi thao tác.
2. Sắp xếp vắc xin:
   • Xếp vắc xin vào khay/giỏ để tránh rơi rớt.
   • Khoảng cách: Giữ khoảng cách giữa các hộp và giữa hộp với thành tủ khoảng 2cm để khí lạnh lưu thông.
   • Nguyên tắc FEFO:
     • Lô hạn dùng ngắn/cận hạn: Xếp phía trên/phía ngoài (dễ lấy).
     • Lô hạn dùng dài: Xếp phía dưới/bên trong.
   • Theo dõi VVM: Các lọ có chỉ thị VVM độ 2 (còn dùng được) phải để riêng vào hộp "Ưu tiên sử dụng".
3. Vị trí thiết bị theo dõi:
   • Đặt nhiệt kế và đầu dò Data Logger vào vị trí trung tâm của khối vắc xin.

5.3. Theo dõi và Vận hành

1. Kiểm tra nhiệt độ:
   • Tối thiểu 2 lần/ngày (Sáng - Chiều).
   • Nhiệt độ yêu cầu: -15°C đến -25°C.
   • Ghi chép vào Bảng theo dõi nhiệt độ trên vỏ tủ.
2. Xả băng (Tuyết):
   • Khi lớp tuyết dày quá 5mm, phải tiến hành xả băng (theo SOP 10).
   • Lớp tuyết dày làm giảm độ lạnh và tốn điện.
3. Hạn chế mở cửa: Chỉ mở khi cần thiết và đóng lại ngay.

6. CẢNH BÁO QUAN TRỌNG

• Nếu tủ đông bị hỏng hoặc mất điện:
  • Vắc xin OPV, Sởi, BCG có thể chịu được nhiệt độ dương (+2 đến +8°C) trong thời gian ngắn.
  • Do đó, có thể chuyển tạm sang tủ lạnh dương hoặc hòm lạnh (có đá) để bảo quản tạm thời.
• Tuyệt đối không làm ngược lại (chuyển vắc xin từ tủ dương sang tủ âm).

7. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH (FLOWCHART)