GSP-VX-16: BẢO QUẢN VẮC XIN TRONG BUỒNG LẠNH DƯƠNG

1. MỤC ĐÍCH

• Hướng dẫn chi tiết cách sắp xếp và bảo quản vắc xin trong buồng lạnh dương (Walk-in Cold Room) để đảm bảo không khí lạnh lưu thông đều, duy trì nhiệt độ từ +2°C đến +8°C tại mọi điểm.
• Đảm bảo tính khoa học, dễ dàng kiểm kê, cấp phát và hạn chế sai sót trong quá trình vận hành kho quy mô lớn.

2. PHẠM VI ÁP DỤNG

• Áp dụng cho các kho bảo quản vắc xin có trang bị Buồng lạnh dương.
• Đối tượng thực hiện: Nhân viên quản lý kho vắc xin, Cán bộ kỹ thuật vận hành.

3. TÀI LIỆU VIỆN DẪN (CẬP NHẬT 2026)

• Thông tư số 36/2018/TT-BYT: Quy định về Thực hành tốt bảo quản thuốc (GSP).
• Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-BYT (2024): Quy định về hoạt động tiêm chủng.
• Quyết định 1730/QĐ-BYT: Hướng dẫn bảo quản vắc xin trong dây chuyền lạnh.
• Tài liệu WHO: User’s handbook for vaccine cold rooms and freezer rooms (Sổ tay vận hành buồng lạnh).

4. THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ

• Buồng lạnh: Đã được thẩm định (Mapping nhiệt độ) và đánh dấu khu vực an toàn.
• Giá/Kệ:
  • Giá inox hoặc kệ nhựa (khuyên dùng kệ nhựa để tránh ẩm mốc, rỉ sét).
  • Kệ phải thoáng, không dùng kệ kín.
• Thiết bị theo dõi:
  • Màn hình hiển thị nhiệt độ bên ngoài.
  • Thiết bị ghi nhiệt độ tự động (Data Logger) đặt bên trong.
  • Hệ thống cảnh báo âm thanh/đèn (Alarm) khi quá nhiệt.
• Biểu đồ theo dõi nhiệt độ.

5. NỘI DUNG QUY TRÌNH

5.1. Nguyên tắc chung

1. Khu vực an toàn: Chỉ xếp vắc xin tại các vị trí đã được đánh dấu là "An toàn" (nhiệt độ ổn định 2-8°C) dựa trên kết quả thẩm định kho. Tránh xa luồng gió thổi trực tiếp từ dàn lạnh (nguy cơ đông băng).
2. Lưu thông khí: Vắc xin phải được xếp trên giá/kệ, tuyệt đối KHÔNG để trực tiếp xuống nền buồng lạnh.
3. Vệ sinh: Nhân viên phải rửa tay, đi giày/dép chuyên dụng (hoặc bọc giày) và mặc áo ấm bảo hộ trước khi vào buồng lạnh.

5.2. Sắp xếp Vắc xin trên GIÁ (Kệ nhiều tầng)

1. Khoảng cách thông gió:
   • Cách vách (tường) buồng lạnh: Tối thiểu 5 cm.
   • Cách trần buồng lạnh: Tối thiểu 10 cm.
   • Giữa các hộp vắc xin: Có khe hở để khí lạnh đi qua (khoảng 1-2 cm).
2. Phân loại:
   • Xếp riêng từng loại vắc xin.
   • Xếp riêng theo Lô và Hạn sử dụng.
   • Nguyên tắc FEFO: Hàng hạn dùng ngắn xếp phía ngoài/phía trước để dễ lấy.
   • Thẻ kho: Gắn thẻ ghi tên vắc xin, số lô, hạn dùng tại vị trí tương ứng trên giá.
3. Hộp lẻ: Các lọ vắc xin lẻ phải được xếp gọn trong khay/rổ nhựa để tránh rơi vỡ.

5.3. Sắp xếp Vắc xin trên KỆ (Pallet nhựa - Khi xếp khối lớn)

Áp dụng khi lượng vắc xin lớn, không xếp hết lên giá.

1. Vị trí: Đặt Pallet trong vạch kẻ an toàn trên nền buồng lạnh.
2. Lối đi: Phải chừa lối đi vận chuyển tối thiểu 80 cm để xe đẩy có thể di chuyển và nhân viên dễ dàng kiểm tra.
3. Chiều cao: Không xếp chồng vắc xin cao quá 150 cm (để đảm bảo an toàn và thuận tiện lấy hàng).
4. Lưu ý:
   • Không dùng kệ gỗ (dễ sinh nấm mốc).
   • Không xếp vắc xin trùm kín ra ngoài mép kệ (dễ bị va quệt).

5.4. Các quy định đặc biệt trong Buồng lạnh

1. Khu vực Biệt trữ:
   • Bố trí một góc riêng hoặc một giá riêng.
   • Treo biển MÀU VÀNG ("Chờ xử lý") hoặc MÀU ĐỎ ("Chờ hủy").
2. Thiết bị theo dõi nhiệt độ:
   • Đặt Data Logger ở vị trí trung tâm hoặc vị trí có nguy cơ cao nhất (dựa trên thẩm định).
   • Kiểm tra và ghi nhiệt độ tối thiểu 2 lần/ngày (kể cả ngày lễ tết).

5.5. Bảo dưỡng & Kiểm kê định kỳ

1. Hàng tuần:
   • Kiểm tra loại bỏ vỏ hộp rỗng, rác thải.
   • Kiểm tra tình trạng VVM của các lô đang cấp phát dở.
2. Hàng tháng:
   • Thực hiện kiểm kê, đối chiếu sổ sách.
   • Vệ sinh sàn buồng lạnh (quét dọn, lau khô - không dùng nhiều nước).

6. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH (FLOWCHART)