GSP-VX-05: LÀM ĐÔNG BĂNG VÀ RÃ ĐÔNG BÌNH TÍCH LẠNH

1. MỤC ĐÍCH

• Hướng dẫn nhân viên thực hiện đúng kỹ thuật làm đông băng (để tích trữ năng lượng lạnh) và rã đông (Conditioning) để loại bỏ nguy cơ gây đông băng vắc xin.
• Đảm bảo vắc xin được bảo quản an toàn, không bị hỏng do tiếp xúc với nhiệt độ quá thấp (< 0°C) trong quá trình vận chuyển hoặc buổi tiêm chủng.

2. PHẠM VI ÁP DỤNG

• Áp dụng cho hoạt động chuẩn bị dụng cụ bảo quản trước khi cấp phát, vận chuyển hoặc tổ chức buổi tiêm chủng.
• Đối tượng thực hiện: Nhân viên quản lý kho, Cán bộ tiêm chủng.

3. TÀI LIỆU VIỆN DẪN (CẬP NHẬT 2026)

• Văn bản hợp nhất số 03/VBHN-BYT (2024): Quy định về hoạt động tiêm chủng.
• Thông tư số 34/2018/TT-BYT: Hướng dẫn quản lý, sử dụng vắc xin trong tiêm chủng.
• Quyết định 1730/QĐ-BYT: Hướng dẫn bảo quản vắc xin trong dây chuyền lạnh.

4. THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ

• Tủ đông: Nhiệt độ từ -15°C đến -25°C.
• Bình tích lạnh (Ice pack): Loại tiêu chuẩn (0.4L hoặc 0.6L).
• Nước sạch: Để nạp vào bình (đối với bình mới).
• Khăn mềm: Để lau khô.

5. NỘI DUNG QUY TRÌNH

5.1. Bước 1: Chuẩn bị và Nạp nước (Bình mới)

1. Kiểm tra: Loại bỏ bình nứt, vỡ, mất nắp.
2. Nạp nước: Đổ nước sạch đến vạch quy định (cách miệng 1-2cm). Không đổ đầy tràn để tránh nứt vỡ khi đông đá.
3. Đóng nắp: Vặn chặt, dốc ngược kiểm tra rò rỉ.

5.2. Bước 2: Làm đông băng (Freezing)

1. Sắp xếp: Đặt bình vào ngăn đông, có thể đứng hoặc nghiêng nhưng phải tạo khe hở để khí lạnh lưu thông.
2. Thời gian: Tối thiểu 24 giờ cho đến khi bình đông cứng hoàn toàn (lõi bên trong cũng phải đông).

5.3. Bước 3: Rã đông (Conditioning) - QUAN TRỌNG NHẤT

Đây là bước bắt buộc để ngăn chặn vắc xin nhạy cảm (VGB, 5in1, Uốn ván...) bị hỏng do đông băng.

1. Lấy bình từ tủ đông ra, đặt tản ra trên mặt bàn ở nhiệt độ phòng.
2. Chờ đợi khoảng 15 - 45 phút (tùy nhiệt độ môi trường).
3. Kiểm tra (Nghe tiếng nước): Cầm bình lắc mạnh bên tai.
   • Chưa đạt: Bình cứng ngắc, không tiếng động -> Tiếp tục chờ.
   • ĐẠT: Nghe tiếng nước "óc ách" và lớp sương muối bên ngoài tan hết.

5.4. Bước 4: Sử dụng

1. Dùng khăn khô lau sạch nước đọng bên ngoài bình.
2. Xếp vào 4 thành phích/hòm lạnh.
3. Đậy nắp chờ 10-15 phút để nhiệt độ trong phích đạt +2°C đến +8°C trước khi cho vắc xin vào.

6. LƯU Ý KHI VẬN HÀNH

• Tái sử dụng: Vệ sinh sạch vỏ bình sau khi dùng và cho lại vào tủ đông.
• Hạn chế đá viên: Không dùng đá viên rời (trừ khẩn cấp) vì dễ gây úng nước.
• Dự trữ: Luôn có đủ cơ số bình lạnh gối đầu cho 1-2 đợt tiêm.

7. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH (DIAGRAM)