QUY TRÌNH THAO TÁC CHUẨN (SOP)
BÁN THUỐC THEO ĐƠN (Rx)

ĐƠN VỊ ÁP DỤNG: [Tên Nhà thuốc]

1. MỤC ĐÍCH

• Đảm bảo việc bán thuốc theo đơn thực hiện đúng quy chế chuyên môn, tuân thủ pháp luật về đơn thuốc giấy và đơn thuốc điện tử.
• Đảm bảo người bệnh sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả và tránh các sai sót trong cấp phát.

2. PHẠM VI ÁP DỤNG

• Áp dụng cho tất cả nhân viên khi thực hiện bán các thuốc thuộc "Danh mục thuốc kê đơn" (Rx) tại nhà thuốc.
• Đối tượng thực hiện: Dược sĩ Đại học (Tư vấn thay thế thuốc), Dược sĩ trung học/Cao đẳng (Bán hàng, hướng dẫn), Nhân viên nhập liệu.

3. TÀI LIỆU VIỆN DẪN (CẬP NHẬT 2026)

• Luật Dược số 105/2016/QH13 và Luật số 44/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung.
• Thông tư số 52/2017/TT-BYT quy định về đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú (và các văn bản sửa đổi).
• Thông tư số 04/2022/TT-BYT quy định về kê đơn thuốc điện tử và liên thông dữ liệu đơn thuốc quốc gia.
• Thông tư số 02/2018/TT-BYT quy định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (GPP).
• Nghị định số 163/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Dược (quản lý bán lẻ).

4. NỘI DUNG QUY TRÌNH

4.1. Tiếp đón và Nhận đơn

- Chào hỏi khách hàng thân thiện.
- Đơn giấy: Kiểm tra bản chính.
- Đơn điện tử: Yêu cầu khách cung cấp "Mã đơn thuốc" để tra cứu trên Hệ thống Đơn thuốc Quốc gia.

4.2. Kiểm tra Đơn thuốc

A. Tính Hợp lệ (Pháp lý):

• Thông tin hành chính: Tên, Tuổi, Địa chỉ, Chẩn đoán, Tên bác sĩ, Chữ ký (hoặc Ký số), Dấu.
• Hiệu lực: Đơn thuốc chỉ có giá trị mua trong vòng 05 ngày kể từ ngày kê. Quá hạn tuyệt đối không bán.
• Mã đơn điện tử: Phải tồn tại và chưa bị khóa.

B. Tính Hợp lý (Chuyên môn):

• Tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, số lượng, liều dùng.
• Kiểm tra tương tác thuốc, chống chỉ định (Hỏi thêm khách hàng về tiền sử dị ứng, thai nghén...).

C. Xử lý:

• Hợp lệ: Chuyển sang bước 4.3.
• Không hợp lệ/Hết hạn: Thông báo cho khách, từ chối bán hoặc liên hệ bác sĩ để xác minh. Ghi sổ theo dõi.

4.3. Tư vấn và Thay thế thuốc

- Thông báo giá cho khách.
- Thay thế thuốc: Nếu không có biệt dược đúng tên, Dược sĩ ĐH có thể tư vấn thay thế bằng thuốc cùng hoạt chất, hàm lượng, dạng bào chế. Phải được khách đồng ý và ghi chú vào đơn (hoặc phần mềm).

4.4. Nhập liệu và In hóa đơn

- Quét mã vạch thuốc xuất bán.
- Liên thông: Hệ thống tự động gửi dữ liệu lên Cổng Dược Quốc gia.
- In hóa đơn bán lẻ kèm hướng dẫn sử dụng.

4.5. Lấy thuốc và Ra lẻ (Chia liều)

- Lấy thuốc đúng theo hóa đơn.
- Cho vào túi zip kín/bao bì chuyên dụng.
- Dán nhãn phụ: Tên thuốc, Hàm lượng, Liều dùng (Sáng/Trưa/Chiều/Tối), Cách dùng, Hạn dùng.

4.6. Hướng dẫn sử dụng

Dược sĩ hướng dẫn kỹ nguyên tắc 5 Đúng: Thuốc gì? Uống thế nào? Khi nào uống? Kiêng kỵ gì? Bảo quản ra sao?

4.7. Giao hàng và Lưu hồ sơ

- Thuốc thường: Trả lại đơn bản chính cho khách.
- Thuốc Kiểm soát đặc biệt (Gây nghiện, Hướng thần): Lưu đơn bản chính (02 năm) và ghi sổ theo dõi riêng.

5. BIỂU MẪU VÀ LƯU TRỮ

BM.01: SỔ THEO DÕI ĐƠN THUỐC KHÔNG HỢP LỆ

6. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH (FLOWCHART)