QUY TRÌNH THAO TÁC CHUẨN (SOP)
HƯỚNG DẪN RA LẺ THUỐC (CHIA LIỀU)

ĐƠN VỊ ÁP DỤNG: [Tên Nhà thuốc]

1. MỤC ĐÍCH

• Đảm bảo việc chia nhỏ thuốc từ bao bì lớn sang bao bì nhỏ (ra lẻ) được thực hiện chính xác về số lượng, đảm bảo vệ sinh vô khuẩn và không làm giảm chất lượng thuốc.
• Đảm bảo người bệnh nhận được đầy đủ thông tin hướng dẫn sử dụng trên bao bì ra lẻ.

2. PHẠM VI ÁP DỤNG

• Áp dụng cho tất cả các nhân viên khi thực hiện thao tác cắt vỉ, đếm viên từ chai/lọ lớn để bán lẻ cho khách hàng.
• Đối tượng thực hiện: Dược sĩ và nhân viên bán hàng.

3. TÀI LIỆU VIỆN DẪN (CẬP NHẬT 2026)

• Luật Dược số 105/2016/QH13 và Luật số 44/2024/QH15 sửa đổi.
• Thông tư số 02/2018/TT-BYT quy định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (GPP) - Mục yêu cầu về ra lẻ thuốc.
• Thông tư số 01/2018/TT-BYT quy định về ghi nhãn thuốc (Quy định nhãn phụ cho bao bì ra lẻ).

4. NỘI DUNG QUY TRÌNH

4.1. Chuẩn bị

• Vệ sinh: Nhân viên phải rửa tay sạch hoặc sát khuẩn bằng cồn 70 độ trước khi thực hiện thao tác.
• Dụng cụ:
  • Khay đếm thuốc (bằng inox hoặc nhựa sạch).
  • Kéo cắt vỉ (sạch, không gỉ).
  • Túi nilon (túi zip) hoặc bao bì kín khí chuyên dụng.
  • Bút viết/Bút dạ dầu hoặc máy in tem nhãn.

4.2. Thao tác ra lẻ (Cắt vỉ/Đếm viên)

Trường hợp A: Thuốc dạng vỉ (Blister/Strip)

1. Lấy vỉ thuốc từ hộp. Kiểm tra lại tên thuốc, hàm lượng, hạn dùng trên vỉ.
2. Dùng kéo cắt tách số lượng viên cần bán.
3. Lưu ý quan trọng:
   • Cắt khéo léo, không cắt phạm vào vỏ bọc viên thuốc làm hở khí.
   • Cố gắng giữ lại phần vỉ có in hạn sử dụng (nếu được).
   • Phần vỉ còn lại cất ngay vào hộp, không để vương vãi.

Trường hợp B: Thuốc đóng chai/lọ lớn (Cần đếm viên)

1. Mở nắp chai thuốc.
2. Đổ nhẹ số lượng thuốc ước lượng ra nắp chai, sau đó đổ từ nắp chai ra khay đếm thuốc.
3. Dùng thìa gạt/dụng cụ đếm để tách đủ số lượng cần bán.
4. Đổ thuốc từ khay vào túi zip.
5. Phần thừa trên khay (nếu có) đổ lại vào chai.
6. Đóng chặt nắp chai ngay lập tức để tránh ẩm.
7. Tuyệt đối: Không dùng tay trần bốc trực tiếp viên thuốc.

4.3. Đóng gói và Ghi nhãn (Bắt buộc theo GPP)

Sau khi cho thuốc vào túi/bao bì ra lẻ, nhân viên phải ghi nhãn (hoặc dán tem in) lên túi thuốc với đầy đủ các thông tin sau:

• Tên thuốc: (Ví dụ: Paracetamol 500mg).
• Hàm lượng/Nồng độ.
• Liều dùng - Cách dùng: (Ví dụ: Sáng 1 viên, Chiều 1 viên - Uống sau ăn).
• Tổng số lượng: (Ví dụ: 10 viên).
• Lưu ý: Chữ viết phải rõ ràng, dễ đọc, không viết tắt gây hiểu nhầm.

4.4. Kiểm tra và Bàn giao

• Đối chiếu túi thuốc đã đóng gói với Đơn thuốc/Yêu cầu của khách hàng một lần nữa.
• Vệ sinh khay đếm thuốc bằng cồn/khăn sạch sau mỗi lần đếm (để tránh nhiễm chéo bột thuốc từ loại này sang loại kia, đặc biệt là thuốc kháng sinh hoặc thuốc dễ gây dị ứng).
• Giao thuốc cho khách hàng và dặn dò lại cách uống.

5. BIỂU MẪU VÀ LƯU TRỮ

Quy trình này không yêu cầu sổ sách ghi chép riêng cho từng lần ra lẻ, nhưng yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt về bao bì và nhãn dán.

Mẫu Nhãn ra lẻ thuốc (Tham khảo):

6. SƠ ĐỒ QUY TRÌNH (FLOWCHART)